nhiều người ở thế hệ tụi mình (8x, 9x đời đầu) thường nhìn các bạn gen z bằng một ánh mắt khá khắt khe. tụi mình hay gắn mác cho các bạn ấy là “ảo tưởng”, “thiếu kiên nhẫn” hay “kém chịu áp lực”. nhưng thực sự có phải như vậy không? 🤔

để mình kể cho bạn nghe câu chuyện về lần tụi mình tuyển một bạn nhân viên gen z vào làm marketing cho cửa hàng máy tính và camera.

cú sốc văn hóa mang tên “gen z”

lúc mới vào làm, bạn nhân viên sinh năm 2002 này làm tụi mình “sốc” thực sự. bạn ấy không thích ngồi lì 8 tiếng ở văn phòng, thường xuyên xin làm việc ở quán cà phê, và lúc nào cũng dán mắt vào điện thoại lướt tiktok. lúc đầu, thú thật là mình khá khó chịu và nghĩ rằng bạn này quá hời hợt với công việc.

nhưng chỉ sau một tuần, mình phải thay đổi suy nghĩ. từ cái điện thoại đó, bạn ấy tự edit ra những video ngắn review camera cực kỳ bắt trend, giúp doanh số bán lẻ của cửa hàng tăng vọt. bạn ấy dùng các công cụ ai và các mẹo công nghệ để hoàn thành công việc chỉ trong 2 tiếng, thay vì hì hục cả ngày như tụi mình.

bài học: internet không phải là chỗ để chơi với gen z; đó là môi trường sống và là công cụ kiếm tiền của họ. đừng đánh giá hiệu quả công việc qua số giờ ngồi ở văn phòng, hãy nhìn vào kết quả thực tế. 📱

sức nặng của thế hệ “người lớn”

khi bước qua tuổi ba mươi, cuộc sống của tụi mình giống như một kịch bản viết sẵn. tụi mình bị trói buộc vào sự an toàn của một khoản tiền lương ổn định, vì đằng sau lưng là hàng tá hóa đơn: tiền nhà, tiền bỉm sữa cho con, tiền trả góp mua xe…

chính cái “mỏ neo” trách nhiệm đó khiến tụi mình trở nên rụt rè. tụi mình không dám mạo hiểm, không dám thử cái mới. và khi nhìn thấy sự táo bạo, dám nghĩ dám làm, sẵn sàng nhảy việc nếu không thấy vui của các bạn gen z, tụi mình sinh ra cảm giác phán xét. thật ra, đôi khi sự phán xét đó chỉ là vỏ bọc để che giấu sự ghen tị thầm kín, vì tụi mình không còn sự tự do như họ nữa.

bài học: đừng lấy sự ổn định và những gánh nặng của thế hệ mình ra làm thước đo để ép thế hệ trẻ phải tuân theo. mỗi thế hệ có một cuộc chiến riêng. 💼

làm cầu nối thay vì rào cản

sau câu chuyện với bạn nhân viên gen z kia, mình nhận ra một điều: kinh nghiệm của tụi mình và sự nhạy bén của các bạn trẻ là một sự kết hợp hoàn hảo.

sự nhiệt huyết và những ý tưởng bay bổng của gen z rất cần sự điềm tĩnh và kinh nghiệm xử lý rủi ro từ những “vết sẹo” của thế hệ đi trước. nếu tụi mình mở lòng hướng dẫn thay vì chỉ trích, họ sẽ tạo ra những sự đột phá không ngờ. tụi mình biết cách vận hành một doanh nghiệp, còn họ biết cách làm cho doanh nghiệp đó viral trên mạng xã hội.

bài học: một bàn tay mở ra để hướng dẫn luôn tốt hơn một ngón tay chỉ trích. hãy dùng kinh nghiệm của bạn làm bệ phóng cho sự sáng tạo của người trẻ. 🤝

lời kết

nhiệm vụ của tụi mình không phải là uốn nắn gen z trở thành bản sao của mình trong quá khứ. nhiệm vụ của chúng ta là trở thành một ngọn hải đăng: chia sẻ những bài học vấp ngã để họ không dẫm lại, và cho họ không gian để tự do sáng tạo. hãy cởi mở hơn, vì chính chúng ta cũng có rất nhiều điều cần phải học từ thế hệ này! ✨